Çocukla Yurt Dışına Çıkarken Muvafakatname Şart mı?

Kısaca: Çocuğuyla tek başına yurt dışına çıkan bir ebeveynden, diğer ebeveynin noter onaylı izni (muvafakatname) istenebilir. Bu belge hazır değilse pasaport kontrolünde, havayolunda ya da varış ülkesinin sınır kapısında gecikme veya engelle karşılaşılabilir.

Muvafakatname nedir, ne zaman gerekir?

Muvafakatname, bir çocuğun yurt dışına sadece bir ebeveyniyle (ya da ebeveyni dışında bir yetişkinle) çıkmasına diğer ebeveynin yazılı olarak izin verdiğini gösteren belgedir. Boşanmış, ayrı yaşayan ya da velayeti paylaşan ailelerde en sık karşılaşılan durum budur. Evli çiftlerde çocuk her iki ebeveyniyle birlikte seyahat ediyorsa genelde bu belgeye gerek kalmaz, ama tek ebeveynle çıkışta pasaport polisi, havayolu ya da gidilecek ülkenin sınır görevlisi bu belgeyi sorabilir.

Muvafakatname nereden ve nasıl alınır?

Belge noterde hazırlanır. Diğer ebeveyn notere giderek çocuğun hangi tarihlerde, hangi ülkeye ve kiminle seyahat edeceğini belirten bir izin metnini imzalatır. Bazı ülkelerin konsoloslukları (örneğin bazı Avrupa ülkeleri) metnin hem anne hem baba tarafından imzalanmasını ya da belirli bir formatta olmasını isteyebiliyor, bu yüzden gidilecek ülkenin konsolosluk sayfasına önceden bakmakta fayda var. Muvafakatnamenin üzerinde net bir seyahat tarihi aralığı belirtmek, tek seferlik mi yoksa belirli bir dönem için mi geçerli olduğunu açık yazmak gecikmeleri azaltır.

Diğer ebeveyn izin vermezse ne olur?

Diğer ebeveyn muvafakatname vermeyi reddederse ya da ulaşılamıyorsa, velayeti elinde tutan ya da seyahat etmek isteyen ebeveyn aile mahkemesine başvurup izin isteyebilir. Mahkeme talebi makul bulursa verdiği karar, muvafakatnamenin yerine geçer ve bu kararla çıkış yapılabilir. Bu süreç zaman aldığı için seyahat tarihi netleşir netleşmez başvurmak önemlidir.

Çıkış yasağıyla karıştırılmasın

Muvafakatname eksikliği ile çocuk için konan bir yurt dışına çıkış yasağı aynı şey değildir. Çıkış yasağı genelde bir mahkeme kararıyla konur (örneğin velayet davası sürerken) ve muvafakatname getirmekle kalkmaz, ancak yasağı koyan mahkemeden kaldırılması istenir. Havalimanında pasaport ve gümrük kontrolünden geçerken her iki durum da sorgulanabileceği için, tek ebeveynle seyahat öncesi hem muvafakatnamenin hem de çıkış yasağı olup olmadığının kontrol edilmesi önerilir.

Sık sorulan sorular

Muvafakatname her ülkeye seyahatte zorunlu mu?

Türkiye'den çıkışta her durumda aranacağı söylenemez, ama uygulamada havayolları ve yabancı sınır makamları tek ebeveynle giden çocuklar için bu belgeyi isteyebiliyor. Gidilecek ülkenin konsolosluğuna ve kullanılan havayoluna önceden sorulması en sağlıklısı.

Muvafakatnamenin geçerlilik süresi var mı?

Belgenin üzerinde hangi tarih aralığı ya da hangi seyahat için geçerli olduğu yazılır, bu yüzden süresi belgenin kendi metnine bağlıdır. Tek seferlik bir seyahat için düzenlenen muvafakatname başka bir tarihte tekrar kullanılamaz.

Tam velayete sahip ebeveyn de muvafakatname almalı mı?

Bu konuda net ve tek bir kural yok, bazı kaynaklara göre tam velayet sahibi ebeveynin diğerinin iznine ihtiyacı olmayabilir, ama havayolu ve sınır uygulamaları farklılık gösterebildiği için seyahat öncesi netleştirmek gerekir.

Bu konu ülkeye ve havayoluna göre değişebildiği için seyahatten önce güncel durumu T.C. Dışişleri Bakanlığı ve ilgili konsolosluk sayfasından teyit etmekte fayda var.