AB261: Uçuş Rötarı ve İptalinde Tazminat Hakkın Var mı?

Kısaca: Uçuşun bir AB ülkesinden, Norveç'ten, İzlanda'dan veya İsviçre'den kalkıyorsa ya da bu ülkelere gidip bir AB havayolu tarafından işletiliyorsa, 3 saatten fazla gecikme veya iptal durumunda AB261 düzenlemesi kapsamında mesafeye göre 250 ile 600 euro arası tazminat isteyebilirsin.

AB261 nedir?

AB261/2004, Avrupa Birliği'nin yolcu haklarını düzenleyen tüzüğüdür ve 2004'ten beri yürürlükte. Uçuşuna binişin reddedilmesi, uçuşun iptal edilmesi veya ciddi gecikme yaşaması durumunda yolculara belirli bir tazminat ve bakım hakkı (yemek, konaklama, iletişim) tanır. Bu, bir havayolunun kendi insaafına bıraktığı bir jest değil, yasal bir hak. Türk vatandaşları da şartlar uyduğunda bu haktan yararlanabiliyor, çünkü düzenleme yolcunun vatandaşlığına değil uçuşun güzergahına ve havayoluna bakıyor.

Hangi uçuşlar kapsama giriyor?

• Bir AB ülkesi, Norveç, İzlanda veya İsviçre'deki bir havalimanından kalkan her uçuş, hangi havayolu işletirse işletsin kapsamda.
• Bu ülkelerin dışından kalkıp bu ülkelere inen bir uçuş, sadece o uçuşu bir AB/AEA havayolu (Lufthansa, Air France, KLM gibi) işletiyorsa kapsamda.
• İstanbul'dan kalkıp bir AB ülkesine giden Türk Hava Yolları veya Pegasus uçuşu bu yüzden kapsam dışı kalıyor: hem kalkış noktası AB değil hem havayolu AB'li değil. Aynı hattın dönüşü (AB ülkesinden Türkiye'ye) ise kapsama giriyor, çünkü kalkış noktası bu kez AB.
• Türkiye içi uçuşlar hiçbir şekilde kapsamda değil.

Ne kadar tazminat alabilirsin?

Tazminat tutarı uçuş mesafesine göre değişiyor:

• 1.500 kilometreye kadar: 250 euro
• AB içindeki daha uzun uçuşlar ve 1.500 ile 3.500 kilometre arasındaki diğer uçuşlar: 400 euro
• 3.500 kilometreden uzun uçuşlar: 600 euro

Bu tutarlar gecikme varışta en az 3 saati bulduğunda ya da uçuş iptal edildiğinde (ve alternatif uçuş benzer bir süre kaybına yol açtığında) geçerli. Uçağını kaçırdığında ya da bagajın gecikirse izlenecek adımlar farklı bir konu, bu tazminat hakkıyla karıştırmamak gerekir.

Hangi durumlarda tazminat alınamaz?

Havayolu, gecikme veya iptalin kendi kontrolü dışındaki olağanüstü bir durumdan kaynaklandığını kanıtlarsa tazminat ödemek zorunda değil. Kötü hava koşulları, hava trafik kontrolü kısıtlamaları, grevler veya güvenlik riskleri bu kapsamda sayılıyor. Buna karşılık sıradan teknik arızalar genellikle olağanüstü durum sayılmıyor, çünkü mahkeme kararlarına göre bu tür arızalar uçak işletmenin normal bir parçası. Yine de her olay kendi şartlarında değerlendiriliyor.

Nasıl başvurulur?

Önce ilgili havayoluna yazılı olarak (genelde web formu veya e-posta ile) talebini ilet, uçuş numaranı ve gecikme ile ilgili belgeleri (biniş kartı, gecikme bildirimi) ekle. Havayolu reddederse veya yanıt vermezse, uçuşun kalktığı veya havayolunun kayıtlı olduğu ülkenin ulusal havacılık yetkilisine şikayet edebilir ya da tazminat talebini üstlenen bağımsız şirketlerden birini kullanabilirsin. Başvuru süreleri ülkeden ülkeye değişiyor, bazılarında birkaç yıla kadar uzuyor. Güncel kurallar ve ülke bazlı süreler zamanla değişebileceği için başvurmadan önce Avrupa Komisyonu'nun yolcu hakları sayfasından ve ilgili havayolunun kendi sayfasından teyit etmekte fayda var.

Sık sorulan sorular

Pegasus veya Türk Hava Yolları uçuşları AB261 kapsamında mı?

Sadece uçuş bir AB ülkesi, Norveç, İzlanda veya İsviçre'den kalkıyorsa kapsamda, havayolu Türk olsa bile. İstanbul'dan AB'ye giden uçuşlarda ise bu iki şirket AB'li sayılmadığı için kapsam dışı kalıyor.

Gecikme ne kadar olursa tazminat alabilirim?

Genel kural varışta en az 3 saatlik bir gecikme. Bundan daha kısa gecikmelerde AB261 tazminatı doğmuyor, ama havayolunun kendi politikasına göre başka bir telafi sunulabilir.

Tazminat başvurusu için ne kadar vaktim var?

Bu süre ülkeye göre değişiyor ve bazı ülkelerde birkaç yıla kadar çıkabiliyor. Kesin süre için ilgili ülkenin tüketici veya havacılık otoritesine ya da doğrudan havayoluna sormak en sağlıklısı.

Bilet ücretimi tazminatla birlikte geri alabilir miyim?

AB261 tazminatı bilet ücretinin iadesinden ayrı bir haktır. İptal durumunda bilet ücretinin tam iadesini veya alternatif uçuşu seçme hakkın da ayrıca var, bu ikisi birbirini dışlamıyor.